Ons Vlakke Land



Mijn intercity die zich inmiddels tussen Amsterdam en Utrecht bevindt, biedt mij een iconisch uitzicht, ik zie het Nederlandse landschap. Een ondiepe, bruine, kaarsrechte sloot, snijdt mijn trein, die nu met wel 150 kilometer per uur over het spoor dendert, met het weidse landschap. Het maakt niet uit of ik eventjes een paar minuutjes indut; het landschap dat naast me voorbijraast, blijft onveranderd Nederlands. 

Ik zie een grote groene grasvlakte, die door middel van hekken en rijtjes bomen is opgedeeld in verschillende kavels, deze kavels kennen elk hun eigen soort groen. Het ene groen lijkt wel licht te geven, zo helder, het andere groen is erg verzadigd en doet me denken aan het groen dat geëmailleerde pannen wel eens hebben. Boven al dit groen lijkt zich een blauwe lijn te bevinden. Het is de horizon, een opeenstapeling van huizen, bomen, schuurtjes en lantaarnpalen, allen gehuld in een waas van blauw. Boven deze dunne blauwe lijn, de lucht. Een machtige grijze massa. Allerlei soorten grijs stapelen zich tot grote wolken, het lijkt alsof de lucht is ingepakt met kreukelig aluminiumfolie.

Peter-Frans de Graaf verwondert zich over het weidse monochrome landschap dat ons land zo kenmerkt. De kunstenaar bouwt voort op een traditie, het weergeven van het Nederlandse landschap. In de galerie Steendrukkerij te Amsterdam, is een selectie van zijn collectie Vlakke land te zien.


In een intieme ruimte is een groot aantal werken te bezichtigen. Op het eerste oog lijken deze werken op typisch afstandelijke abstracte werken, geometrische gekleurde vlakken, die netjes naast elkaar staan gerangschikt. Toch blijft je blik hangen in die gekleurde geometrische vlakken. De Graaf weet met vier kwaststrepen een landschap te scheppen, dat nog weidser, groter en intenser is dan dat iconische landschap dat ik heb aanschouwd vanuit mijn Intercity. De kleuren die de Graaf hanteert, kennen grootse diepte. Zijn vier ogenschijnlijk wiskundige koele vlakken, zijn in werkelijkheid een warm Nederlands landschap. Er is iets waardoor deze landschappen meer zijn dan enkel een versimpelde, of geabstraheerde, weergave van het landschap. Waar normaal een landschap uit drie onderdelen bestaat, een voorgrond, achtergrond en een horizon, bestaat het landschap van Peter-Frans de Graaf uit vier onderdelen en is er geen horizon. Hierdoor, zie je in een enkel landschap, ineens heel veel landschappen, de horizon de lucht en de voorgrond worden door elkaar gehusseld. De Graaf is er in geslaagd het universele Nederlandse landschap weer te geven.

De tentoonstelling van Peter-Frans de Graaf loopt tot en met vrijdag 31 augustus in de Steendrukkerij, Lauriergracht 80 te Amsterdam