Wat heb je in een oorlog nodig? Tabak evenzeer als kogels. Dat zei de Amerikaanse generaal Black Jack Pershing tenminste, en hij deed de uitspraak in de Tweede Wereldoorlog. Inmiddels zijn we doordrongen van de schadelijke gevolgen van roken, en mag geen generaal meer zo’n uitspraak doen. Volgens de Amerikaanse dokter Michael Wilson is het percentage rokende militairen 65%. Dat is bijna twee keer zoveel als gewone burgers. Volgens mijn eigen waarneming zouden deze cijfers ook wel eens kunnen gelden voor de Nederlandse militairen. 

Een iconisch beeld is het: de soldaat die een sigaret rookt. Een voorbeeld van een recente foto die tot icoon uitgroeide is ‘The Marlboro Marine’: een foto genomen in 2004 door fotograaf Luis Sinco, toen hij embedded was met de Amerikaanse mariniers in Irak. The Marlboro marine heet James Blake Miller en werd na terugkomst uit Irak PTSD (Post Traumatic Stress Disorder) gediagnosticeerd. Een mooi document over deze marinier en zijn leven na de oorlog is te vinden op de website mediastorm.com: www.mediastorm.com/publication/the-marlboro-marine

In 2009 gingen er stemmen in het Pentagon op om roken te verbieden in de krijgsmacht. De kosten voor de zorg aan roken-gerelateerde klachten werden te hoog. Een storm van protest stak op onder de militairen. Voor hen is de tabak in een oorlog nog steeds net zo belangrijk als de kogel. Want hoe moeten ze anders de stress onder controle krijgen, dan met het opsteken van die troostende peuk?