De afgelopen twee weken ben ik in Kunduz geweest en heb ik Jur en Tim weer ontmoet. Jur loopt over van energie, want hij traint de politiemannen en heeft genoeg te doen. Met Tim is het anders gesteld. Hij verveelt zich het meeste van de tijd, en zou graag meer om handen hebben. Hij laat een baard staan, zoals veel van zijn maten, en die baard staat symbool voor de verveling. Als Jur op het ANA-kamp verblijft, net buiten Kamp Kunduz, waar de Afghan Uniformed Police (oftewel de AUP) getraind wordt, staat Tim samen met zijn maten buiten op wacht. En dat kan soms uren duren.
Lees meer »

De macht van de Sirene

Lang heb ik aan je borst
Gelegen en mij gelaafd aan je zachtheid
Je voeding die mij beschermde
En mij wiegde in een diepe slaap
Lees meer »

Tim thuis in Hoogeveen met zijn ouders en vriendinnetje voor zijn vertrek

En dan is de datum voor het vertrek gepland en is het afscheid daar. Wat moet er beslist mee naar Kunduz worden genomen, afgezien van alle noodzakelijke militaire benodigdheden? Als ik de vraag voorleg wat voor persoonlijke dingetjes er mee gaan naar Afghanistan, omdat ik die op de foto wil zetten, hoeft Tim niet lang na te denken. Als geboren en getogen Drentenaar kan hij zijn klompen natuurlijk niet thuislaten. Maar omdat hij immers militair is, en niet op een boerderij werkt, zijn de klompen van zachte stof en doen dienst als sloffen.
Lees meer »

Hoe bereid je je op een uitzending naar vijandelijk en gevaarlijk gebied voor? De praktijkoefening in de Marnewaard duurde een week, en die in Frankrijk twee weken. En dan was er nog een schietoefening in Duitsland. Natuurlijk wordt er ook van alles schriftelijk getoetst en doorgenomen, en zijn er de talrijke ‘briefings’. Maar toch: die enkele weken praktijk… is dat genoeg?
Lees meer »

Vanuit Amsterdam is het twee uur rijden naar de kazerne in het noordoosten van het land, en dat is voor een hoofdstedeling heel erg ver weg. Maar de autoritjes naar de provincie Drenthe zijn een onverwacht genoegen. Als ik de route over Amersfoort en Zwolle neem, dan daalt er vanaf pakweg een kwartiertje voor Amersfoort een rust over me neer die ik in de stad zelden of nooit weet te bereiken. En dan heb ik het vooral over een visuele rust. Rust aan je ogen. Er staan geen geluidsschermen meer langs de wegen (behalve even bij Zwolle, maar daar biedt net op tijd een onderbreking in de schermen een prachtig zicht op de oude stad). Horizontaal strekken de polders met de glinsterende slootjes zich links en rechts van je uit, met hier en daar een verticale onderbreking van lieflijke kerktorens die naar de hemel reiken.
Lees meer »

Figuranten Afghaanse stamoudste (links) en vrouw (rechts)

Het algemene beeld van Defensie is dat van recht-toe-recht-aan werknemers en een ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ mentaliteit. Artiesten of creatievelingen verwacht je niet bij onze krijgsmacht. En toch lopen er bij Defensie heuse scenarioschrijvers, filmmakers en acteurs rond.
Lees meer »

Op oefening zijn ‘in het veld’ betekent voor de jongens en meiden van de 43e Gemechaniseerde Brigade slapen in tenten. De tenten staan in de Marnewaard in rijen opgesteld op het bebouwde terrein naast het uitgestrekte oefenveld, en herbergen zo’n 16 militairen per stuk. Dicht op elkaar staan er stretchers, met erboven hangend, er tussen opgesteld en eronder weggestopt, allerlei legerbenodigdheden. Bij de ingang struikel ik over het grote aantal geweren dat daar op de grond ligt, en binnen heerst een wat opgewonden drukte.
Lees meer »

Voordat de mannen en vrouwen van de 43e Gemechaniseerde Brigade naar Afghanistan mogen afreizen, moet er eerst flink getraind worden.‘Opgetraind’ noemen de militairen dat. Een traject dat enkele maanden in beslag neemt. Het 43e had twee grote eindoefeningen. De eerste, kleinere, in Groningen, in de Marnewaard met het nep dorp Marnehuizen, het oefenterrein van Defensie. Marnehuizen is speciaal voor de moderne oorlogsvoering gebouwd. De militairen leren in het dorp te opereren in stedelijk gebied. De laatste oefening werd in Frankrijk gedaan, op een Navo-oefenterrein.
Lees meer »

Dromen van heldendaden*

Het is kenmerkend voor vele jongemannen dat zij hun grenzen willen verleggen; uitdagingen willen aangaan en hun mannelijkheid willen bewijzen. Zij dromen van heldendaden en eer en glorie. Het is ook kenmerkend voor moeders dat zij hun kinderen willen behoeden voor het lijden dat zo’n streven met zich mee kan brengen.
Lees meer »

Twee jongens eten hun zelfbereide maaltijd aan de bar, terwijl drie anderen op de banken bij de televisie zitten. Tim is met een aantal van zijn maten eten halen bij de Chinees. Een inkijkje in de huiskamer van korporaal Tim op de kazerne in Havelte, op een willekeurige doordeweekse avond.
Lees meer »

Aan de bar bij Tim

Op een avond spreken Jur en ik ’s avonds na het eten af in de bar. De bar van de kazerne ligt in een groot gebouw, waar ook de kantine en wat zalen zijn gevestigd. Het is een café annex huiskamer. Het is er weinig levendig. In de hoek zit een militair in zijn eentje televisie te kijken, en aan de bar zitten drie mensen. 'Vroeger, en dan spreek ik over pakweg tien, twintig jaar geleden, was het hier iedere avond druk,' zegt Jur. 'Nu vinden veel militairen het duur, en zitten ze, zoals Tim dat doet, na het werk in hun eigen honk, of ze gaan natuurlijk naar huis. Dat doen ook meer militairen dan vroeger.'
Lees meer »

Links: Floris (20), rechts: Jordy (22)

Kameraadschap onder militairen gaat verder en dieper dan een gewone vriendschap. Op uitzending wordt de band nog eens versterkt. Vierentwintig uur per dag wordt er met elkaar opgetrokken. Het eten, slapen, ontwaken, wassen, schoonmaken, oefenen, patrouilleren, vechten: alles wordt met elkaar gedaan. Worden er gevaarlijke of levensbedreigende situaties met elkaar gedeeld, of wordt er met elkaar gerouwd om een gesneuvelde collega, dan is de band voor eeuwig gesmeed en is die nog hechter dan met de eigen familie.
Lees meer »

Wat heb je in een oorlog nodig? Tabak evenzeer als kogels. Dat zei de Amerikaanse generaal Black Jack Pershing tenminste, en hij deed de uitspraak in de Tweede Wereldoorlog. Inmiddels zijn we doordrongen van de schadelijke gevolgen van roken, en mag geen generaal meer zo’n uitspraak doen. Volgens de Amerikaanse dokter Michael Wilson is het percentage rokende militairen 65%. Dat is bijna twee keer zoveel als gewone burgers. Volgens mijn eigen waarneming zouden deze cijfers ook wel eens kunnen gelden voor de Nederlandse militairen.
Lees meer »

Iedere ochtend is het verzamelen voor het appèl bij gebouw HH op de kazerne, om kwart voor 8. Vanaf pakweg kwart over 7 staat een grote groep militairen bij het gebouw en er wordt flink gepaft. En gekletst. Als het “Opstellen!” klinkt komt er onmiddellijk beweging in de groep. “Mooie mannen vooraan!” En het appèl begint.

Jur in zijn kamer op de kazere

Tim en Jur zijn allebei intern op de kazerne in Havelte. Van maandag t/m vrijdag slapen en leven zij hier met 3 anderen op een kamer van ongeveer 24 m2 groot. Ze zouden naar huis kunnen, want ver wonen ze niet van Havelte af. Maar ze vinden het zo gezellig op de kazerne met hun maten, dat iedere dag op en neer gaan alleen maar lastig is.
Lees meer »

Links: Jur, 49 jaar, rechts: Tim, 22 jaar

Jur is 30 jaar in dienst, Tim 3. Jur werd door zijn vader op 19 jarige leeftijd opgegeven bij de Marechaussee, en dacht er toen niet aan tegen de wens van zijn vader in te gaan. Zo is hij erin ‘gerold’ zoals hij zelf zegt. En hij vindt op uitzending gaan ‘hartstikke leuk’. Jurs grote passie is motoren. Hij poseert voor de foto op zijn geheel door hemzelf in elkaar geknutselde machine, waar hij razend trots op is.
Lees meer »

Militairen doden en worden gedood. En toch bestaat er een taboe binnen de krijgsmacht op de dood. Toen ik op een familiedag van mariniers in opleiding in een volle zaal met ouders aan de sergeant vroeg of de jongens geestelijk worden voorbereid op hun mogelijke sneuvelen, of dat van hun collega’s, reageerde hij afwijzend en wilde hij er niet op ingaan. Uit de zaal kwam zelfs een verontwaardigd: 'Dat hoort bij het beroep; daar kiezen ze zelf voor.'
Lees meer »

Links: soldaat Jan, 20 jaar, rechts: soldaat Louis, 18 jaar

In de voormiddag van het leven
de ochtend nog maar net voorbij
stampen wij vol ongeduld
in een lange lange rij
richting verre horizonten;
de avond komt nu rap nabij
Lees meer »

Wilbert asleep at COP Tabar

Opperwachtmeester Jur (1962, Koninklijke Marechaussee) is gepokt en gemazeld als het om missies gaat: Kunduz wordt zijn 6e missie. Voor de jonge Tim (1989, Koninklijke Landmacht) is het de eerste keer dat hij naar gevaarlijk gebied zal gaan. Ik ga deze stoere kerels (Jur noemt zich ‘Guzzimans’ op zijn mailaccount, omdat ie gek is van dit type motoren) fotograferen bij hun voorbereidingen, en in januari ga ik hen opzoeken in Afghanistan.
Lees meer »