Bij het vallen van de avond struin ik wat door Amsterdam, opzoek naar een tramhalte. De winkeliers hebben net hun ijzeren rolluiken voor de ramen van de etalages geschoven en iedereen is naar binnen gekropen, om de donkerte en kou ver buiten de deuren te houden. Ik loop met een lege maag over de Kostverlorenstraat en bedenk me dat ik de straatnaam redelijk toepasselijk vind voor mijn gemoedstoestand.  

Als ik de hoek omsla bots ik tegen een jongen aan die net zijn sigaret uitdrukt op de zool van zijn schoen. Hij verexcuseert zich in het Duits, keert zich om en wil een deur binnen gaan. Dan kijkt hij me aan en zegt: ‘Do you want to take a look inside?’ Nieuwsgierig tuur ik naar binnen. Een plukje mensen staat, mooi gekleed, met elkaar te praten. Wijn in de hand, muziek op de achtergrond. Ik loop achter de jongen aan en bevind me in een galerie na sluitingstijd. Iedereen groet me vriendelijk. De werken aan de muren zijn intrigerend. Uit een soort Pavlov effect bij het zien van interessant werk, pak ik mijn camera en schiet enkele foto’s van de werken die mijn aandacht trekken. De jongen die me binnen liet is verdwenen. Ik pak een flyer en kom erachter dat de tentoonstelling werk van twee kunstenaarsvrienden bevat: Tania Theodorou en Adam Etmanski.

Nou is het spijtige aan dit verhaal, dat de expositie ten einde liep en ik niet eerder verdwaalde om zo onbedoeld bij deze Seelevel Gallery te stranden. Dan had ik over de expositie geschreven, om zo deze plek te kunnen attenderen. Maar al snel biedt zich een oplossing voor mijn verloren zaak: mijn oog valt mijn op een bijzonder boek/magazine genaamd: the knife cuts through the apple, like a knife cutting an apple.


Het werk is gemaakt door Adam Etmanski: de jongen die me zo vriendelijk binnenliet, zo blijkt enkele ogenblikken later. Het is een visueel science fiction verhaal. De foto’s in het boek hebben ieder een metaforische betekenis. De rode draad in het verhaal is, zo zegt hij: ‘De toekomst, de fotografie en het ontwaken en doven van het licht.’ Er komen verschillende personages aan bod. Geen tekst, dus het verhaal in het boek kun je er zelf bij bedenken. ‘Het is ook niet mijn bedoeling om een schurk of een held te onderstrepen, in het dagelijks leven is de scheidingslijn tussen heroïsche daden en het randje van de afgrond ook niet heel duidelijk te onderscheiden’. Alle beelden in het boek zijn resultaat van een uitgebreide verzameling foto’s uit kranten en andere dagelijkse beelddragers. Met het aanleggen van een beeldenarchief doet Etmanski onderzoek naar hedendaagse beeldcultuur en beeldmanipulatie. ‘Photoshop is voor iedere fotograaf belangrijker geworden dan zijn eigen camera’, zo stelt Etmanski. De titel: The knife cuts through the apple, like a knife cutting an apple wijst op deze verandering, met name de snelheid waarin dit plaatsvindt. Het thema van het verhaal en de vorm waarin dit gegoten is, verwijzen naar de toekomst, naar science fiction. Volgens Etmanski is kijken in de toekomst ‘kijken naar de dingen die we al kennen in een onbekende, of andere context’. Tegelijkertijd bestaat het boek uit bewerkte foto’s die vervolgens met een oud kopieerapparaat zijn gedrukt en oogt het boek als een oud archief.


Dat het boek resultaat is van een langdurige verzameling aan archiefbeelden is duidelijk, dat het over goed en kwaad gaat ook, over politiek, oorlog en liefde, over toen, nu en straks. Maar vooral de vormgeving beschouw ik als oogstrelend en de vrijheid je eigen verhaal ervan te kunnen maken als prettig, omdat tekst ontbreekt.