Handen zijn een van de moeilijkste delen van het lichaam om te tekenen. Maar goed weergegeven kunnen ze enorm expressief zijn en op zichzelf hele verhalen vertellen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat oude meesters als Leonardo da Vinci schetsbladen vol tekende met alleen maar handen, om precies de juiste positie te vinden. En nu we met moderne technieken onder de bovenste laag van een schilderij kunnen kijken, kunnen we zien dat het vaak de handen zijn die tot op het laatste moment nog bewerkt werden, zoals bij het Arnolfini portret van Jan van Eyck waarin de plaatsing en houding van de handen een essentiële rol spelen.  De opgeheven verticale hand van Giovanni Arnolfini symboliseert zijn autoriteit als man binnen het huwelijk, zijn jonge vrouw heeft haar hand horizontaal in een meer ondergeschikte positie. In het midden van het schilderij komen hun handen samen en symboliseren zij het huwelijk.


Kortom, naast dat handen in het dagelijks leven bijzonder functioneel zijn, hebben zij in de beeldende kunst ook een belangrijke functie (en niet alleen omdat de kunstenaar ze nodig heeft om kunst mee te maken). Serge Onnen is een hedendaagse kunstenaar die blijkbaar erg van handen houdt want hij heeft er een heel boekje aan gewijd. Helemaal vol met handen, en zonder tekst.

Ongeveer de helft van de afbeeldingen uit het boekje komt van kunstenaars, waaronder Onnen zelf, en de rest komt van onbekende bronnen. Zo is er een pagina die de verschillende soorten handen illustreert: ‘Scientific Hand’, ‘Mental Hand’, ‘Useful Hand’, ‘Philosophic Hand’… mijn handen lijken volgens mij het meest op de ‘Mental Hand’. Niet dat ik weet wat dat dan inhoudt…


Omdat er per ‘spread’ steeds twee heel verschillende prenten zijn afgebeeld, ontstaan er soms mooie of grappige composities. Op een pagina staat een traditionele studie van een hand afgebeeld. Anno 1588 kan ik nog net ontcijferen. Op de bladzijde er tegenover een hand in vrijwel dezelfde positie, alleen ditmaal duidelijk een moderne versie: de hand ‘loopt’ door een landschap, twee van de vingers zijn vervormd tot benen en waar ze elkaar ontmoeten bevinden zich twee ronde billen.


De uitvoering van het boekje is eigenlijk heel eenvoudig. Alles is in zwart-wit en de bladzijden bestaan uit dubbelgevouwen A-4tjes. Het heeft iets heel erg ‘homemade’, of liever gezegd handmade. De eenvoud van het ontwerp legt des te meer de nadruk op de selectie van de beelden. Want naast dat het boekje over tekenen gaat, gaat het misschien ook wel over kijken, een heel belangrijk aspect bij het tekenen.


Naast het boekje Drawings on Hands, heeft Serge Onnen meerdere boekjes gemaakt (uit deze serie: Heads, Geology en Writing) die via zijn website zijn te bestellen. Bij ieder boekje hoort ook een aparte website met meer informatie. Voor Drawings on Hands is dat: www.drawingsonhands.org