Anne Verhoijsen



Tegenover de uitspraak van Bruce Nauman ‘The true artist helps the world by revealing mystic truths,’ stelt Nedko Solakov: ‘Only he or she who can overcome his fear can be a true artist.’

Eind jaren zeventig, als student van de academie en daarna, werkte hij voor de geheime dienst (hij geloofde immers in zijn vaderland) door informatie te geven over een collega student. ‘Ik vertelde dit trots aan mijn beste vriend en mijn toenmalige vriendinnetje. Ik voelde me een beetje James Bond, de Bulgaarse James Bond.’  Deze ‘kameraad’ kwam vaker en zo werd hij er langzaam ingezogen: om bijvoorbeeld informatie te geven over welke collega een expositie mooi vond, of niet, of wie er bij religieuze sekten betrokken was.

Na zijn dienstplicht in 1983 weigerde Solakov om verder mee te werken, een risicovolle beslissing, maar hij wilde niet meer. Zijn bijdrage tot dan toe drukte steeds zwaarder op zijn geweten. In 1989 kwam de grote omwenteling. ‘Ik had een bezwaard geweten en toch kon ik er niet voor uitkomen, op dat moment ging je direct naar de gevangenis als je zo’n geheim openbaarde. Ik voelde me er slecht over, kon er steeds moeilijker mee leven.’

Uiteindelijk maakt hij zijn geheim openbaar en wel in de vorm van een kunstwerk: Top Secret (1989-1990).

Zijn bekentenis kwam dan ook voort uit een persoonlijk verlangen om schoon schip te maken en zich te bevrijden van het verleden. ‘Dit was ik. Top Secret is een soort dagboek in een houten archiefbak. Het is geen echt archief, het enige originele document is mijn lidmaatschapskaart van de communistische partij. Mijn geheim staat in het Bulgaars beschreven op negen van de kaarten, verder bestaat het werk uit tekeningen en teksten die over het verleden en het heden vertellen op een metaforische manier.’ Top Secret betekent dat het voor het publiek gesloten is maar tegelijkertijd maak ik alles openbaar en geef ik mijn diepste emoties aan jou.’




De film Beginners van Mike Mills is net uit. Daarin speelt Ewan McGregor de hoofdpersoon Oliver die verdacht veel overeenkomsten heeft met Mike Mills zelf. ‘Na de dood van mijn moeder vertelde mijn vader op zijn 75ste, dat hij altijd homoseksueel was geweest, hij besloot dat hij zijn laatste levensjaren wilde zijn wie hij werkelijk was. ‘Mijn moeder heeft het altijd geweten maar ze hebben zich beiden neergelegd bij de rol die ze zouden gaan spelen als man en vrouw in de jaren vijftig. Het was 1955 toen ze trouwden en in die tijd was er nog niet de ruimte om openlijk aan je seksuele geaardheid toe te geven. ‘Voor mij was het alsof ik opeens mijn vader helemaal opnieuw moest leren kennen. Dat ik dus eigenlijk nooit echt geweten heb wie hij was. Alsof ik mijn hele leven tot dan toe een acteur als vader heb gehad.’

‘Daarom heb ik deze film gemaakt. Over mijn vader en mij en hoe dat allemaal ging toen hij opeens homo bleek te zijn.’ Soms is in het leven een leugen noodzakelijk.?



Mike Mills

De tekeningen hebben als onderzoek gediend om meer inzicht te krijgen in de hele situatie van hem en zijn vader an sich. Als een tekenende detective heeft hij zich bijvoorbeeld in de seksuele moraal van het jaar 1955 proberen in te leven, het jaar waarin zijn ouders met wederzijdse instemming aan hun grote rollenspel begonnen. Zo tekende hij een grote ster uit die tijd die met hetzelfde probleem als zijn vader worstelde. Het is Rock Hudson die met zijn secretaresse Phyllis Gates trouwde in 1955, toen ook hij nog in de kast zat. Zo komt hij ook te weten dat in 1955 het eerste restaurant van McDonalds werd geopend. Een tijdsbeeld.



Thomas Demand

And what’s the definition of a lie? Is a lie something we tell others that we know is not true? Can a lie also be what we secretly tell ourselves, something we only subconsciously know is not true? Are fantasies lies? What if you write down your dreams but you don’t make it clear that it’s dreams that you’re recording; will that dream notebook, when read by an outsider, be perceived as truth or lies?
Perhaps only Nature doesn’t lie. Perhaps only Nature tells the truth.
And what we perceive and write down and read, as socialized human beings raised in a particular culture, is always an interpretation—something that’s perceived as fact or fiction or lies or truth.

‘Is wat we vertellen een persoonlijke waarheid waar we in geloven of een opzettelijke vervorming van het persoonlijke?’ (Olivia Dresher)



Zowel Georgina Starr als Bas Jan Ader huilen op deze kunstwerken. Gerogina kwam midden in de nacht thuis, zo'n moment dat je overloopt van heimwee naar je eigen land en familie en vrienden, of dat alles echt even tegenzit, ze huilt en zet dan ook haar videocamera aan om het op te nemen. Bas Jan Ader regisseert zijn huilen, tijdens de opnamen staan er biertjes op een trapje klaar en er zijn kunstenaarsvrienden aanwezig. 'I am to sad to tell you' is in scene gezet, maar overtuigt mij als kunstwerk het meest. het is samen met die titel zo intens.



Jamie Shovlin
Jamie Shovlinn verzon een karakter, een meisje wiens leven, gedachten en tekeningen door de kunstenar werden gemaakt.


De Biennale van Lyon is net geopend en op het internet is de missie van de Zuid- Amerikaanse curator, Victoria Noorthoorn, in krachtige statements te lezen, als met spijkers tegen de deur gehamerd.
‘Imagination is the primary medium of knowledge. We share each of Oscar Wilde’s famous epigrams: The function of the artist is to invent, not to chronicle; The supreme pleasure in literature is to realise the non-existent, and what I am pleading for is Lying in art. This is to say, art requires a distance from the real in order to exist as such-as an artificial contruction- in order to address eloquently the complexity of the real.'