Links: de beer waar vroeger kermisklanten mee rondtrokken, rechts: de entree van het circusmuseum

Aan de kassa van het Markiezenhof hoor ik dat ze vandaag feest vieren want ze behoren tot de top vijfentwintig van de best bezochte monumenten in Nederland. Onthutsend nieuws want dit is mijn eerste keer en ik ben hier min of meer toevallig terecht gekomen. Op weg naar Goes om mijn vader te bezoeken stapte ik in Bergen op Zoom uit voor een kleine onderbreking. Ze hebben er heerlijk ijs, fascinerende etalages en het is een pittoresk stadje zonder al te toeristisch te zijn.  Eigenlijk heb ik een voorkeur voor lelijke steden, plaatsen die niet al te erg zijn opgepoetst, maar Bergen op Zoom bevalt me toch. En het Markiezenhof is een ontdekking. Van oudsher is Bergen op Zoom de pleisterplaats van kermisklanten en dat maakte dat een flink deel van het museum is ingenomen door een permanente expositie over de kermis. Om je lekker te maken begint tot de verbeelding sprekende zaken als de schoen van de reus van Rotterdam (een replica) te zien, het jasje van dwerg Adriaan en foto’s van varianten van de mens waar je in je ergste nachtmerries nog van wakker schrikt. Een houten zaal met een loopbrug voor mensen niet langer dan 160 centimeter geeft zicht op maquettes van zweefmolens, draaimolens en andere draaiende kermisattracties. De deur naar de werkplaats staat open en vriendelijke vrijwilligers vertellen me over het omzetten van een mechanisch ritme naar een computer gestuurd ritme en andere problemen die ze op moeten lossen bij het restaureren van de kermisspullen. Dwalend door het museum zie ik een uitgebreide maquette van de stad in het verleden, religieuze schilderijen, vaandels en een deel over processies en carnaval.

Theaterzaal

Diorama's over het geloof

Veel te lezen valt er niet, maar dat is eigenlijk wel prettig en de website van het Markiezenhof geeft enorm veel informatie. Een vreemd museum, in de foeilelijke folder Hofnieuws spreekt de directeur echter over een ‘ludieke en fraaie vormgeving’ en valt er te lezen over een tentoonstelling met kunst uit de huiskamers van Berg op Zoom-inwoners die in het voorjaar werd georganiseerd door de stichting Vastenavond. Al bijna afgelopen is de expositie van schilderijen van Reinier Rennedy die onlangs in een de psychiatrische inrichting Vrederust zijn gevonden, outsiderkunst over de dagelijkse gang van zaken in het gesticht, landschappen en vogels. En dan nog de spotprenten expo Opgewekt met als onderwerp nieuwe energie. Ongebruikelijke exposities, een programma om in de gaten te houden. En de kermisexpositie is altijd de moeite waard.

De restauratieafdeling

Maquette van kermisattractie