Beeldend kunstenaar en landschapsarchitect Ernst van der Hoeven nam me deze week mee naar de ecokathedraal in Mildam bij Heerenveen. Het woord ecokathedraal is wat misleidend, het schept verwachtingen van een bouwwerk dat naar de hemel reikt, zoals de kathedraal van Gaudi. Maar deze fantastische tuin gaat niet de hoogte in maar strekt zich in de lengte naar alle kanten uit met steeds weer nieuwe onverwachte wendingen. Het doet denken aan de oude ruïnes van de Maya cultuur.  


Sinds 1982 werkt Louis Leroy hier aan een prachtig ideaal, een soort kunstmatige ruïne van steenafval waar de natuur de bouwsels afmaakt en inkapselt. Het gaat hem om de complexiteit van tijd en ruimte, om processen zonder einde. De gemeente kiept overtollig bouwmateriaal bij Leroy voor de deur: grote bergen stoeptegels en klinkers, bakstenen maar ook betonnen paaltjes en fietstegels. Leroy stapelt de onderdelen zonder vooropgezet plan op elkaar. In de loop van de tijd heeft de natuur de kieren opgevuld en de moderne ruïne aangevuld met overwoekerende planten, gevallen bomen en takken en rondkruipende en vliegende beestjes.


In een artikel van Piet Vollaard worden relaties met andere, meer naïeve bouwsels die overal in de wereld te vinden zijn van de hand gewezen, achter deze ecokathedraal schuilt een filosofie die hij time based architecture noemt. Leroy schreef het boek Natuur Uitschakelen – Natuur Inschakelen waarin hij de principes van het wilde tuinieren uiteenzet. Door minder te doen ontstaat juist een steeds rijker en complexer natuurlijk systeem. Leroy werd er beroemd mee en kreeg opdrachten in binnen en buitenland. Toch zijn maar weinig projecten echt een succes geworden, volgens Vollaard. Het blijkt dat simpelweg tijd gunnen aan een project in deze maatschappij schier onmogelijk is en dat de overheid de controle uiteindelijk in handen wil houden, zelfs als het om iets onschuldigs gaat als plantjes die over grenzen van publieke en private ruimten heengroeien. Maar de obsessieve volharding en creatieve energie van een individu heeft een prachtige plek opgeleverd, een prachtige vrijplaats.


De ecokathedraal is te vinden aan de Yntzelaan in Mildam (bij Heerenveen) Kijk ook op www.ecokathedraal.nl

Het Kennedylaanplantsoen in het centrum van Heerenveen is ook door Leroy volgens dezelfde principes volgebouwd. De ecokathedraal in Mildam is geen attractie maar een werkplaats, staat er op de website te lezen. Toch ben je er welkom.