Laatst kwam ik dit vrolijke boek van Keri Smith tegen. Het trok mijn aandacht door de intrigerende titel en de subtitel (portable life museum) waarin het woord ‘art’ is doorgestreept en vervangen wordt door ‘life’... Kunst is meer dan dat wat je in de musea of galerieën kunt vinden, het is een manier van leven. Nadat ik het boek van de plank in de winkel had gepakt, las ik de achterkant: ‘At any given moment, no matter where you are, there are hundreds of things around you that are interesting and worth documenting.’ Helemaal waar. En ondanks dat ik dit al wist, heb ik na het lezen van deze zin besloten dat ik het boek ga kopen. Er staat ook nog een waarschuwing achterop, waarvan de eerste twee zinnen luiden: ‘To whoever has just picked up this book. If you find you are unable to use your imagination, you should put this book back immediately. It is not for you.’ 

Het boek staat vol citaten, opdrachten en experimenten die er voor moeten zorgen dat je de wereld anders gaat zien dan je tot nu toe hebt gedaan. Dat je de wereld gaat zien als kunstenaar eigenlijk. Het is een soort handboek voor mensen die toegang tot wereld van de kunst zoeken (en voor mensen die zich er al gemakkelijk voelen en gewoon een leuk boek willen hebben natuurlijk). En hoe gek het ook klinkt – een handboek om kunstenaar te worden, of op z’n minst kunstgevoelig – het is misschien wel het beste dat ik ooit heb gezien. Want wat een waarheden staan erin! Volgens de auteur zijn kunstenaars vooral bezig met observeren, verzamelen, analyseren, vergelijken en vinden ze patronen in alles om hun heen. Niets is oninteressant. Alles heeft waarde. En een (goede) kunstenaar ziet die waarde en gebruikt deze. Daarom moet je jezelf volgens Smith altijd opstellen als onderzoeker, als ontdekker van alles. En moet je de wereld en alles erin bekijken alsof je het voor het allereerst ziet. En wees vooral altijd NIEUWSGIERIG.


Smith geeft een aantal tips en beschrijft de gereedschappen die handig zijn dingen te verzamelen. Achterin het boek zitten ook lege notitievelletjes, labels die je kunt uitknippen en tabellen die je kunt invullen. En dan komen de opdrachten, zo’n zestig in totaal, waarvan hier een paar voorbeelden:

#1 kijk om je heen en beschrijf alles wat je in eerste instantie niet zag, doe het snel.

#6 verzamel objecten die betrekking hebben op jouw kindertijd of herinneringen opwekken en schrijf een kort verhaal bij ieder object.

#25 bestudeer en documenteer verschillende vormen die water aanneemt. Onderzoek. En verzin nieuwe vormen.

#32 verzamel objecten die mogelijk een magische kwaliteit hebben. Verzin er een verhaal bij. (voorbeeld: een magische dennenappel waar als je hem plant een boom uit groeit waarbij iedereen die eronder zit in slaap valt en zeer levendige dromen heeft).

#59 Loop doelloos rond. Doe het tegenovergestelde van wat je denkt dat je moet doen. Let op alle details. Verlies je grip op plaats en tijd.


Na het doorlezen van de opdrachten, bedenk ik me dat dit boek eigenlijk ook heel handig is voor de professionele kunstenaar die ‘vastzit’, of schrijvers die last hebben van een writersblock. Het is het ergste aspect van een creatief beroep: lange tijd gaat het goed, en dan plots op een dag… niets meer. Krampachtig probeer je toch iets te doen, maar de totale mislukkingen die daaruit voorkomen maken het alleen maar erger. ‘Had je maar een vak geleerd’, echoot de stem van een ouder ergens achter in je hoofd. En stilletjes denk je aan een carrièreswitch. Doe het niet! Loop in plaats daarvan naar de boekwinkel en koop dit boek. Volg een aantal opdrachten en weg is je blokkade. En zo niet, dan zul je zoveel plezier beleven aan het doen van de opdrachten, dat je in ieder geval je vertrouwen in de kunst hebt hervonden.


Keri Smith maakte een hele serie van dit soort inspirerende boeken. Eerdere titels zijn onder andere Living out loud. Activities to fuel a creative life, The non-planner datebook en The Guerilla Art Kit. En meer recent kwam uit: This is not a book en Wreck this journal. Kijk voor meer informatie over deze en andere boeken en waar je ze kunt kopen op www.kerismith.com (dit is trouwens ook een heel leuke site om gewoon wat rond te snuffelen).