De situatie voor jonge kunstenaars in Sofia in Bulgarije is niet echt rooskleurig; de academie biedt een ouderwetse opleiding, er is weinig informatie voor handen over internationale kunst, er is geen museum voor moderne kunst en de vier grote zalen van de Union of Bulgarian Artists bieden een vreugdeloze aanblik met schilderijen uit andere figuratieve tijden. Toch opende donderdag 3 juni een opmerkelijke fototentoonstelling van Dimitar Solakov in het platform voor jonge kunst van de Sofia City art gallery. 


De foto’s brengen het leven van een groep vrienden in beeld, en wat een heftig leven. Chronologisch vertellen series beelden steeds over een bepaalde gebeurtenis, de dunne vellen foto’s vlinderen over de wand maar komen als een vuistslag binnen. De intense gebeurtenissen maken duidelijk dat het er in Bulgarije wel wat ruiger aan toe gaat dan in ons gezapige landje. Zo kamperen de jongeren met elkaar op een strand en één van hen raakt in een discussie met een voormalig militair over de plaatsing van zijn tent. Ze vinden hem later terug in zijn slaapzak, totall loss geslagen en een kogel in zijn lijf. Het drama zweeft tussen de foto’s in, tussen het kampvuur, de invallende nacht, de lachende jongen met een petje en zijn memento mori die zijn vrienden ter plekke maken. Hiertegenover hangen een vijftal foto’s die acht maanden later in de zaal van het gerechtshof zijn genomen als de vrienden wachten om te getuigen tegen de moordenaar. Vanachter een tafel vol origamifiguren kijkt één van die vrienden je verwilderd aan. Elders wordt het lichaam van een snowboarder op een brancard afgevoerd terwijl rechts een jongere een fantastische sprong maakt langs een ongekend steile bergwand. Een jongen snijdt zijn polsen door als zijn geliefde hem verlaat. Lachend toont hij zijn armen met dikke verbanden. Drugs, alcohol en feestjes maar ook intens verstilde natuur. Deze prachtige natuuropnames combineren moeiteloos met onscherpe en snapshotachtige beelden of gecompliceerde scènes van de groep. De natuur werkt als de hartenklop onder de gebeurtenissen, brengt alles samen.


22 jaar is Dimitar nu vanaf zijn veertiende loopt hij al met een camera in zijn broekzak rond. Hij volgt de enig mogelijke opleiding in fotografie in Bulgarije aan de New Bulgarian University waar alle aandacht echter naar techniek en commercie gaat. Hoe lukt het hem om in zijn eigen foto’s de regels van de school aan zijn laars te lappen? Dimitar vertelt over de steun die hij van zijn vader krijgt, de internationaal bekende kunstenaar Nedko Solakov. Zo neemt zijn vader boeken voor hem mee uit het buitenland en de foto’s uit die catalogi vormen zijn eigenlijke docenten, bijvoorbeeld Nan Goldin en Wolfgang Tillmans en Terry Richardson. Dit laat zich terug zien zonder dat het hindert. Maar nog meer leerde hij van zijn vader die hem de moed gaf zijn eigen weg te gaan. In Nederland zou een beroemde kunstenaar als vader eerder als een last worden ervaren maar in het kunstarme Bulgarije ziet Dimitar het als enkel winst. De raad van zijn vader om foto’s te maken van ‘what is most close to you’ heeft hij nauwgezet opgevolgd. Altijd heeft hij de kleine waterproof camera bij zich, z’n vrienden zijn eraan gewend en zo zit hij bovenop de situatie, op het pijnlijke af. Hij maakt veel foto’s en het eigenlijke werk ontstaat in de selectie van kleine series en daarna in de compositie van de beelden. Iedere gedachte aan een dagboek is er dan tussenuit gevallen

En zo leidt Dimitar een artistiek dubbelleven want op school worden hele andere maatstaven gehanteerd en is er weinig waardering voor deze beelden. Eenmaal thuis zie ik nog steeds de blik van de jongen naast zijn gevouwen origamifiguren, en het plezier met elkaar dat ondanks alles toch ook weer doorblijft gaan, net als de risico’s. De open armen van de jeugd om het leven gul in ontvangst te nemen, zindert door de foto’s heen.

(Foto’s van de expositie kun je bekijken op: www.dimitarsolakov.com)