Dhr. R. Beijer, Polderhorizon

De amateur die dit jaar geen poging heeft gedaan om zijn werk in een echt museum te tonen moet wel een echte outsider zijn. Naast de voorbereidingen voor de ZomerExpo 2011, waarvan we gisteren verslag deden, wordt ook Het Vierkante Ei binnenkort uitgereikt, dat is de Volkskrant Beeldende Kunstprijs voor Amateurkunstenaars. Afgelopen zaterdag mocht ik meejureren in het Stedelijk Museum Schiedam. Het Vierkant Ei nodigt amateurs uit om hun werk te laten beoordelen door een deskundige jury en het geselecteerde werk is een week lang te zien in het Van Abbemuseum. Wie durft?  2160 amateurkunstenaars zonden werk in en na een voorselectie mocht een deel van hen het werk persoonlijk komen brengen naar een van de zes plekken verspreid door het land. In Schiedam vulden 166 amateurkunstenaars, met ieder minstens een supporter, het museum tot aan de nok. Halverwege de dag werd hen gevraagd niet met hun eigen werk door de zalen te lopen want de suppoosten konden er geen chocola meer van maken, waar kwam dat schilderij eigenlijk vandaan?

Dhr. G.J. Knoll, Lucas Hendrik Knoll en Helena Dirkje Lugtigheid

De jury werd goed voorbereid met een uitdraai van de namen en gegevens van de deelnemers en een kleine afbeelding van het werk ernaast. Plus een draaiboek om de beoordelingen vlekkeloos te laten verlopen. Die dag verliep in vier rondes en voor iedere sessie stonden de werken opgesteld in een zaal. Volkskrantredacteur Rutger Pontzen sprak de mensen steeds toe: wat een geweldig avontuur het voor de jury is om hen te ontmoeten en dat we graag met hen in gesprek wilden over het werk. Vervolgens vroeg hij de makers om bij het werk te gaan staan en hij verdeelde de jury. In korte gesprekken met de kunstenaars konden we vragen naar motivatie, de schildersclubs of lessen en de betekenis van dit ene werk. Hierna verlieten de deelnemers de ruimte en droegen de juryleden werken voor om door te gaan naar de volgende ronde. In een uitwisseling vol discussie en argumenten werden er twee tot drie werken gekozen voor de expositie in het Van Abbemuseum. De deelnemers kwamen weer binnen en de nominaties werden bekend gemaakt. Iedere keer weer was er sprake van verrassing en ontroering. Behalve bij dat ene zoontje die al zeker wist dat zijn vader ging winnen.

Dhr. D.J. den Hoed, Kassen

Schilderijen en nog eens schilderijen. Kunst maken is nog steeds vooral schilderen. De Herinneringsmuur van mevrouw Van der Star met correspondentiekaarten vol handgeschreven persoonlijke verhalen over Indonesië die met ijzertjes aan een lijntje waren bevestigd viel op, een persoonlijk werk waarvan de inhoud bepalend was. Ze gaat door naar de volgende ronde. In het midden van de zaal stonden de sculpturen, een moeilijk genre, dat blijkt ook hier. Ik heb veel sympathieke werken gezien maar toch kwam er niet één door de selectie. Bijna ieder werk kende zijn eigen unieke verhaal: een autoschadenhersteller vertelde hoe hij overdag iedere autoschade precies zo moest repareren als dat het ervoor was, als beeldhouwer kon hij zijn eigen idee volgen. ‘En wat zou het mooi zijn als iemand zijn auto eens kwam brengen voor de reparatie met de vraag om er eens iets bijzonders van te maken!’ voegde hij eraan toe. Een andere amateur had een beeld van gebogen ijzer gebracht, hij liet me een foto zien waarop al zijn beelden in een open kast waren gezet, een prachtige installatie, als een encyclopedie van de beeldhouwkunst. Maar dat ene beeld haalde het niet. Jammer. Dit keer waren er weinig foto’s. Eén foto was de jury bijna ontschoten, een beeld van een kasteel uit de Efteling. Maar hoe langer je keek hoe witter en vreemder die sprookjeswereld verbleekte, als een soort metasprookje. Daarbij had hij de foto met een speciale techniek omgezet in een metalen plaat zodat het voor blinden te lezen was. Zijn zoontje vertelde dat ze dit jaar dertig keer naar de Efteling waren geweest. Ook zijn foto is straks te zien in het Van Abbemuseum.



Mw. H.B. Booij, Kom 2

Voor de jury is het kijken naar kunst dagelijks werk en we passen hier dezelfde normen toe als anders, we waarderen vakmanschap maar zoeken vooral naar een visie of een bijzondere houding. En eerlijk is eerlijk, veel werk gaat om vorm en kleur en het plezier van het maken. Amateur en professional lijken soms twee gescheiden werelden, als twee planeten, ze draaien rondjes om elkaar hen maar blijven gescheiden. De amateurs volgen veelal wat ze ooit in de kunst hebben gezien. Ik vraag me wel eens af of de werken die bijvoorbeeld door amateurs worden ingezonden op de site (www.learningtoloveyoumore.com) van kunstenaar Miranda July zo bijzonder worden door de aparte opdrachten, die een persoonlijke visie uitlokken. Feel the news; Make an encouraging banner; Take a picture of your parents kissing; ask your family to describe what you do. Opdrachten van een kunstenaar sturen je blijkbaar een nieuwe kant uit (en daarom zet ook mister Motley regelmatig opdrachten van kunstenaars op de site)
En waar de professionele kunstenaar 's nachts wakker ligt omdat hij niet weet waar hij de huur van moet betalen lijkt het amateurcircuit het bijzonder goed te doen. Even wat feiten vanuit mijn eigen blikveld: een bevriend beeldend kunstenaar, ze exposeert bij een van de beste galeries, is gestopt met het maken van sculpturen omdat ze de investering niet meer kan betalen, als beeldhouwer is ze overgegaan op tekenen. Een andere kunstenaar die in Foam en over de hele wereld exposeert, en over wiens werk we publiceerden in mister Motley, heeft moeite om een plek te vinden om zijn werk te laten zien en zit voortdurend krap bij kas. Succesvolle kunstenaars die met hun succes geen geld kunnen verdienen. Wat mij opviel in de gesprekken met de amateurs waren de fonkelende successen die zij met hun hobby konden oogsten. Plekken te over om te exposeren, bij de bibliotheek, bij de dokter in de gang, verpleeghuizen, bejaardenhuizen, advocatenkantoren en buurthuizen. Iedere amateur die ik sprak exposeerde EN verkocht zijn werk. Amateurkunstenaars met een leeg atelier, alles uitverkocht. Het is hen van harte gegund maar het zet wel aan denken.

Dhr. M.W. Wendrich, Zelfportret

www.vierkanteei.nl
HALVE FINALE EXPOSITIE: 12 – 29 april 2011 in het Van Abbemuseum Eindhoven.

FINALE: zondag 17 april 2011 Bekendmaking winnaar Het Vierkante Ei 2011 in het televisieprogramma Kunststof.

De Volkskrant reikt jaarlijks twee prijzen uit, een voor professionals en een voor amateurs (de kandidaten voor de Volkskrant Beeldende Kunst prijs, de prijs voor de profs, laten op dit moment hun werk zien in het Stedelijk Museum Schiedam, mijn favoriet is Esiri Erheriene-Essi met krachtige beelden waar je oog even aan moet wennen, kleurrijk en vervreemdend, een uitzonderlijke beeldtaal).

Dhr. J. de Ruijter, Nachtcafe

Tijdens de jurering van Het Vierkante Ei werden enorm veel foto's gemaakt door de deelnemers, van de maker naast het werk, van de jury, van de bekendmaking van wie door mocht, graag plaatsen wij een selectie van deze foto's online, stuur ze op naar web@mistermotley.nl

Inzendingen:

Willeke Fledderus