Gevonden foto, Erik Kessels

Dankzij digitale middelen zijn de technisch professionele mogelijkheden voor amateurs enorm toegenomen. Iedereen kan zonder moeite een geslaagde foto maken, een boekje laten printen, en een film opnemen en monteren. Amateurs gebruiken steeds vaker dezelfde tools en dezelfde ruimtes om zich kenbaar te maken als professionals. Alles kan op het internet worden gepubliceerd via websites, blogs, Facebook, MySpace, Twitter, Flickr, YouTube, eBay en Wikipedia. De scheidslijnen tussen hoge kunst en lage kunst zijn hierdoor verdwenen, de schotten tussen de diverse richtingen opgeheven.  Hiermee is de zogenaamde nieuwe amateur ontstaan, het zijn vaak jongeren, die persoonlijke dingen maken, voor iemand, over iemand, over hun eigen leven, vaak zonder pretentie gemaakte beelden, met een liefdevolle kijk naar het leven. Met de charme van het onvolmaakte, met een mate van imperfectie; daarmee is het werk uniek, en kan alleen door die persoon zo gemaakt worden. Juist in de persoonlijke aanpak en de aandacht voor het dichtbije hebben de nieuwe amateur en de professional elkaar veel te bieden, iets dat hen sterker met elkaar kan verbinden. Dit is terug te zien in de voorkeur voor huis- tuin- en keukenfotografie, en ‘de gevonden foto’. Eerst was dit voer voor sociologen en antropologen, nu voer voor kenners als Hans Aarsman (kunstenaar, fotograaf, schrijver en curator) en Erik Kessels (oprichter communicatiebureau KesselsKramer en curator).

Deze democratisering en uitwisselingscultuur, de do-it-yourself-cultuur, heeft veel positieve effecten. Er is een open houding ontstaan en iedereen heeft een podium. Wat echter verdwijnt, aldus Jorinde Seijdel in haar essay De waarde van de amateur (2010), is het selectienetwerk: een toetsing zoals die in de kunstwereld bestaat door commissies en curatoren. De amateur is overheersend aanwezig, het is een ware emotietrend geworden: formats waarbij gewone mensen zichzelf zijn, waar de amateur aan het woord wordt gelaten of waarin hij opdrachten moet doen die voorheen door experts werden gedaan. Deze amateurs hebben de deskundige verdrongen.

Volgens de tentoonstellingsmaker en criticus Nicolas Bourriaud zijn de programmeur en de dj de belangrijkste figuren van deze tijd: ‘Both deal with things that are already produced. To communicate or have relations with other people, you need tools. Culture is this box of tools.’