‘Wij mogen wel zeggen, dat wij een groot deel van de vreugde van ons bestaan te danken hebben aan de vogels.’ Dr. Jac.P. Thijsse (uit Zien is kennen). 

De foto’s van Jean Luc Mylayne branden gaatjes in mijn hart. Ze prikken in de daar opgeslagen beelden van de beste momenten uit mijn verleden. Een oude schoenendoos vol losse foto’s draagt het label ‘vroeger’. Zo’n doos vol foto’s die door een ander onmiddellijk wordt weggegooid. Mijn vader fotografeerde de paarse krokusjes en oranje afrikaantjes in de tuin. Mijn foto’s van toen tonen groen gras met ergens een bruine of grijze stip, meestal in het midden. Een vlek, een vogel.

Wij hielden er van om brood te strooien op het grasveld achter het huis en dan aan de andere kant van het glas, aan de ronde tafel, ons eigen brood met Blue Band en pindakaas te eten. Door het glas kijkend naar de vogels hadden we vrij spel want ze hadden geen weet van onze blikken.

Vogels spotten is eenrichtingsverkeer en dat is logisch want mens en dier zijn niet aan elkaar gelijk. Zodra een vogel zich bespied weet vliegt hij weg, ze zijn onbenaderbaar voor de mens. Van al die foto’s waarop niets te zien is, ken alleen ik de waarde van de wazige vlek in het midden. Mijn geheugen vult het beeld in. Die foto’s met niets zijn door de kunstenaar Jean Luc Mylayne geperfectioneerd, en in een optimale vorm aan mij teruggegeven. Zonder glas en met oneindig geduld stelt hij scherp op de relatie tussen de vogel en de mens. De mus, het koolmeesje of het roodborstje zijn maar ternauwernood te zien, een stipje maar dan wel herkenbaar. Het beestje is perfect gevangen in zijn vrijheid en ook nog zichtbaar voor ons mensenoog. Ieder mens is diep in zijn hart jaloers op een vogeltje want om met zo veel gemak te kunnen vliegen, dat is het totale koan float gevoel, de alfagolven van de meest intense meditatie. De lichtheid van een vogeltje, ook die heeft mijn volle jaloezie, dat gehip en gefluit en gefladder.

Engelen hebben de vleugels van de vogels gekregen, zodat ze heen en weer kunnen bewegen tussen die onbekende hemel, daarboven, en het bekende hier. In het oude Egypte werd de ziel, dat wat na de dood van ons overblijft, voorgesteld als een man met een vogelhoofd, bij veel natuurvolken zijn de vogels de zichtbare geesten van de gestorvenen. Ook dit lijkt eenrichtingsverkeer, ongelijkwaardig, waarbij de vogel slechts het voertuig is voor onze ziel. Of hebben deze dieren zelf ook een ziel, een vogelhart, een vogelziel?

In de special over Eylem Aladogan komt deze vraag ter sprake. De zanger Antony (van Antony and the Johnsons) spreekt over het besef dat we allemaal van dezelfde materie zijn gemaakt, maar als de bouwstoffen hetzelfde zijn, waar begint dan het verschil?

In de tijden dat ik als kind door het glas naar de vogels keek vroeg onze Belgische buurvrouw aan mijn moeder of die haar tamme kraai wilde voeren tijdens hun vakantie. Ze gaf mijn moeder het kraaienvoer voor de komende drie weken. De kraai kreeg al die weken droog brood en wij aten brood met roomboter. En toch had ik het gevoel dat hij beter af was.

Klik hier voor een filmpje van spreeuwen boven Utrecht.