‘How many paintings did you buy?’

Een volle, bijna dronken lach, klinkt plotseling hard uit boven het geroezemoes van alle serieuze en in gedachten verzonken kunstbezoekers. ‘Dear’, klinkt er in het Engels met een Russisch accent, ‘Dear, meet my new friend’. Ik kijk om, alsof ze het tegen mij heeft, en zie een blonde Russische vrouw van bijna twee meter, met kasjmir coltrui en los golvend blond haar. Aan haar hand trekt ze een zuidelijk uitziende man met zich mee, strak in pak, zwart haar in zijscheiding en zongebruind, ook hij lacht zijn hagelwitte tanden bloot. De vrouw ziet me niet staan. Haar ‘Dear’ is een norse, kale Rus. Weer roept ze hem: ‘Dear, come meet my friend.’ Haar slepende Engels weergalmt tussen de schilderijen en sculpturen. ‘What was you’re name again?’ vraag ze ditmaal zachter aan de zuidelijke man die een kop kleiner is, ‘Antony’ antwoord deze. 'Peter, darling, come, come meet my friend Antony.' De kale norse Rus komt aangesjokt. Hij maakt duidelijk geen haast. ‘Peter, I want to introduce you to my new good friend Anthony’. Peter schudt Antony onverschillig de hand. De lange Russische negeert dit gedrag en gaat op hetzelfde volume door over haar exotische nieuwe aanwinst, (de kunstenaar). ‘Dear, Antony is from Sicily and he is an artist.’ Antony lijkt zijn interesse in de vrouw verloren en richt zich tot de norse Peter. ‘So, (Italiaans accent), you are an artcollecter? ‘How many pieces did you buy here?’ De lange blonde vrouw antwoordt, alsof het haar wordt gevraagd met ‘seven’. Ik sta heel dichtbij het drietal en sla het tafereel enkele minuten roerloos gade, krijg het gevoel dat ik deze conversatie eigenlijk niet zou mogen horen, omdat het me privé lijkt en loop dus maar door. Achter de muur hoor ik nog flarden… ‘ No we didn’t buy work of you earlier, because you weren’t famous yet.’ Peter vertelt dat hij achttien grote werken thuis heeft hangen. Schaterlach, handjeklap, kunst verkocht. Blije Italiaan, Russisch stel heeft een achtste aankoop. And so it goes…
Ik ben op Frieze voor mister Motley, om inspiratie op te doen voor het komende nummer en voor onze website. Daarnaast ben ik er, net als een heleboel andere mensen op de beurs, om van alle schoonheid en het onbekends te genieten. Weinig anders dan wanneer ik door een museum loop. Alleen wanneer er naast je zo ongegeneerd een aankoop bezegeld wordt geeft het een gevoel alsof je in de verkeerde scene van een film bent belandt.
Natuurlijk is het zeer belangrijk dat kunst zich omringt met sjieke lieden, omdat er door geld nieuw werk kan ontstaan. Kunstenaars en kunstwerken hebben zolang ze bestaan een beschermheer gehad, een mecenas, stille weldoener of opdrachtgever. Sinds kort kopen vooral de extreem rijken uit Rusland en China. Gagosian opende zelfs een dependance in Moskou. Meer nog dan ooit kunnen rijke mensen uit deze hoek met ‘jong’ geld hun status en rang door middel van kunst bepalen zonder dat zij er ook maar iets van weten en daar spelen de gerenommeerde galeries feilloos op in. Het lijkt als consequentie te hebben dat de galeries weinig risico’s nemen: naast beroemde kunstenaars is er veel werk van kunstenaars die net in de picture zijn, door hun deelname aan de Documenta bijvoorbeeld. Schitterende werken, dat wel. Toch vraag ik me dit af: om als galerie groot en beroemd te worden moet je risico’s nemen. Alleen door eigenwijs te zijn bereik je de top. En dan kiest de eens zo avant-garde beurs Frieze toch voor de veilige opties gericht op de rijke Rus of Chinees. Want wat een kunstkoper ook koopt, meer geld wordt het altijd waard…
Vijf minuten na het Russisch- Italiaanse tafereel zie ik drie mannen die opgetogen afscheid van elkaar nemen. De ene man heeft een IKEA tas over zijn schouder met kleine schilderijen. De andere houdt argeloos wat doeken en foto’s verpakt in doorkijkplastic in zijn hand. Deze casual uitziende jonge mannen hebben kunst gekocht met hetzelfde gemak als een broek of een jas. En net als veel van hun jassen en broeken zullen er ook veel kunstwerken veilig opgeborgen worden in een donkere opbergkast. In de tussentijd fantaseer ik door over de dag dat ik genoeg geld zal hebben om ook een sjiek kunstwerk te kopen: voor aan de meest prominente muur van mijn appartement. And so it goes…












