Het verleden is in bij hedendaagse kunstenaars. De presentatie van Leonid Tsvetkov op de RijksakademieOPEN is daar op het eerste gezicht geen uitzondering op. Vier rijen tafelbladen op schragen met daarop foto’s en een grote verscheidenheid aan opgegraven voorwerpen – stenen, pijpjes, botten - staat buiten achter de stallen opgesteld. Als bezoeker sta je noodgedwongen voorovergebogen om de artefacten te kunnen inspecteren, alsof je zelf even archeoloog bent. Vanuit de buitenpresentatie kun je de studio binnenlopen door een poort van kleurrijke potten gevuld met vreemd uitziende vloeistoffen en poeders. Binnen staat wederom een lange tafel met daarop meer archeologisch materiaal, ditmaal scherven van porseleinen tegels en potten. 


Uit een gesprek met de kunstenaar blijkt dat alle gepresenteerde voorwerpen in de buurt van de academie uit een kuil van een vierkante meter gehaald zijn. Wat een ongelooflijke rijkdom voor zo’n klein oppervlak! Bewijs van de geschiedenis en vele levens die een stad als Amsterdam maken. Volgens de kunstenaar zijn de scherven op de lange tafel echter waardeloos, dat wil zeggen, ze hebben geen belangrijke historische waarde en zijn niet heel zeldzaam. Het doet me denken aan het werk van de Amerikaanse kunstenaar Mark Dion die ook regelmatig opgravingen heeft gedaan en daarna het historisch afval heeft gepresenteerd, zonder daarbij onderscheid te maken tussen ‘echt’ afval en historisch materiaal.


Maar bij Tsvetkov is er nog veel meer aan de hand. De gevonden voorwerpen staan gepresenteerd in een ruimte die verder nog gevuld is met sculpturen van computeronderdelen, stellages van hout en bakken gevuld met water waarvan sommige met pigment en een kleine elektrische spanning waardoor de vloeistof constant in beweging is en steeds weer nieuwe intrigerende patronen maakt. Volgens de kunstenaar is het een constante ‘work in progress’ dat nooit af is. Het geheel doet wat chaotisch aan en in eerste instantie is het moeilijk te bepalen hoe de verschillende onderdelen met elkaar in verband staan. Maar hoe langer ik mij in de ruimte bevind, hoe meer ik de rijkheid aan experiment ga waarderen. Alsof het een laboratorium van een vreemd soort onderzoeker is. Van iemand die niet alleen het verleden wil ontleden maar op eenzelfde wijze alles uit elkaar haalt om weer in een nieuwe context te plaatsen. En draait kunst eigenlijk niet altijd om het onderzoeken van het leven? Om het uitpluizen van de lagen waaruit ons bestaan is opgebouwd? Om het ontdekken van rijkdommen in andermans afval? Het is dit constante proces, steeds veranderlijk en soms chaotisch, dat in Tsvetkovs studio gestalte krijgt, steeds weer opnieuw.