Stefanos Tsivopoulos, The Interview, 2007

Het is zaterdag 11 september 2010, precies negen jaar na DE dag. Overdag heb ik gekeken naar zowel documentaire beelden als een Hollywood verfilming van de gebeurtenissen in New York. De verschillen en overeenkomsten tussen beide manieren om de recente geschiedenis weer te geven, gaan nog door mijn hoofd terwijl ik onderweg ben naar de tentoonstelling The Real The Story The Storyteller die dezelfde avond opent in SMART Project Space in Amsterdam. De tentoonstelling is de eerste solotentoonstelling in Nederland van de Griekse kunstenaar Stefanos Tsivopoulos. Door middel van film en archiefmateriaal onderzoekt Tsivopoulos hoe het collectieve geheugen gevormd en geïnterpreteerd wordt en daarbij is hij specifiek geïnteresseerd in het grensgebied van realiteit en reconstructie. 

Stefanos Tsivopoulos, The Interview, 2007

Bij het eerste werk van de tentoonstelling beleef ik een kleine déjà vu van wat ik eerder die dag op TV heb gezien. De installatie The Interview laat een emotioneel geladen interview zien met een Servische soldaat die vertelt over de verschrikkingen die hij in de oorlog heeft meegemaakt. In een kleinere ruimte achter het eerste grote scherm is een tweede interview met een Servische soldaat te zien, maar om een of andere reden raakt het verhaal van deze soldaat mij minder en heb ik het gevoel dat er iets raars aan de hand is met de twee interviewers.

Stefanos Tsivopoulos, The Interview, 2007

Mijn gevoel blijkt gegrond als ik lees dat het eerste interview, hoewel hij in opdracht van de kunstenaar gedaan is, wel van een Servische soldaat is maar het tweede interview geschreven is door een professioneel scenarioschrijver en uitgevoerd is door acteurs. Ineens wantrouw ik de archiefbeelden die Tsivopoulos in de andere werken in de tentoonstelling gebruikt heeft. Wat is echt en wat is gebaseerd op een script? Hoe kun je het verschil zien?

Stefanos Tsivopoulos, Untitled (The Remake), 2007

De werken van Tsivopoulos herinneren eraan dat de breuk tussen realiteit en fictie in feite iedere dag te aanschouwen is in de media: echte beelden van conflicten in verre landen worden immers ook geredigeerd en van commentaar voorzien voordat ze bij ons de huiskamer binnenrollen. En hoe beïnvloedt dit onze kijk op ‘de realiteit’? Ik denk na over het enigszins bedrukte begin van mijn zaterdagavond en bedenk me dat het fijne van Hollywoodfilms is dat je ten minste zeker weet dat het nep is.