Mari Stoel is postbode… en kunstenaar. Maar dat laatste is wat lastiger dan de eerste functie. Want wat betekent het eigenlijk tegenwoordig om kunstenaar te zijn? Het was al niet een gemakkelijk vak, maar nu dreigt de politiek en de financiële crisis helemaal roet in het eten te gaan gooien (als je überhaupt al eten had). Veel kunstenaars klussen daarom bij naast het werk dat zij in de studio doen. Vaak bestaat dat letterlijk uit klussen: het opzetten van tentoonstellingen, het schilderen van muren en dergelijke. De kunstenaar vangt er een leuke duit mee maar verliest niet zijn vrijheid en onafhankelijkheid. Sommige kunstenaars weten naast het maken van het ‘serieuze’ werk wat geld te verdienen met commercieel aantrekkelijke kunst: portretten van familieleden, vrolijke kinderkamers en – zoals bij Mari het geval is – landschappen.\n
 
\n
De landschappen van Mari zijn onbetwist kundig geschilderd. Ze zijn aangenaam, behoeven geen ingewikkelde uitleg en passen netjes boven de bank. Geen wonder dus dat dergelijk werk goed verkoopt. Vanwaar dan de scheiding tussen deze schilderijen en de andere, ‘echte’ kunst van Mari? We vroegen het de kunstenaar zelf:
‘Volgens de kunstenaar Marc Bijl behoort een kunstenaar geen concessies te doen en niet af te wijken van het doel dat hij voor ogen heeft. Hij zal hemel en aarde in beweging moeten zetten om zijn doel te bereiken, en niet altijd zonder dat dit ten koste gaat van zichzelf. Heeft hij makkelijk praten? Nee, ik denk het niet. Maar wat is dat doel voor mij? Dat doel is in elk geval te voorkomen dat ik met mijn werk op braderieën zal belanden. Dat doel is mijzelf als kunstenaar te blijven verbazen en anderen te verbazen, of in het geheel niet te verbazen, maar in elk geval te voorkomen dat ik met mijn werk... (etc.) Enfin, toen ik jaren geleden weer eens aan de grond zat, dacht ik bij mezelf dat ik er toch beter aan zou doen wél concessies te doen en landschappen te gaan schilderen, ten einde die zo snel mogelijk te verkopen. Wat is daar nu mis mee zul je denken? Helemaal niets natuurlijk, maar toen zag ik dat anders. Tegenover het werk dat ik maak als beeldend kunstenaar (er is een verschil, daar kom ik later op terug) was het 'not done' om met een figuurlijk sjaaltje en pijp in de stad te gaan schilderen. Ik ben er altijd een beetje voorzichtig mee geweest dit aan mijn kunstvrienden te laten zien.
\n
Maar ik begon te schilderen als een bezetene en kreeg er lol in en begon er ook steeds beter in te worden. Men wilde het kopen en ik kon er steeds minder goed afstand van doen. Maar het bleef op een gegeven moment op een punt steken. Het bevredigde mij niet langer in wat ik kwijt kon in mijn andere werk; de humor, het onzinnige, het drama van het verstand. Ik spreek kort gezegd over twee kunstmarkten: die van de kunstschilder en die van de kunstenaar. Het zijn twee werelden die los van elkaar één ding gemeen hebben: het geloof in goed werk. (Voor mij doet het één niet onder aan het andere, omdat het hetzelfde is: omdat ik het ben). Het enige verschil is dat de markt van de kunstschilder directer tot de verbeelding van de mens spreekt, aantoonbaar makkelijker verkoopt. Niet omdat men in het bezit wil zijn van een bepaalde naam, maar voor iets valt waar men altijd naar op zoek was, iets wat een verlangen bevestigt en eigenlijk het liefst mee moet in het graf. Daar kan geen bank tegen op.’
Mari Stoel studeert af aan de Masteropleiding Autonome Beeldende Kunst aan de AKV/St.Joost in Breda. De tentoonstelling van de eindexamenkandidaten is van 10 juli t/m 5 september te zien in het Breda’s Museum.