Een bezoeker heeft zijn eigen Fabiola getekend in het gastenboek

Eerlijk gezegd was ik niet van plan om te gaan kijken naar een verzameling schilderijen die allemaal dezelfde figuur afbeelden, wat zou mijn oog/het zien daar nog extra aan kunnen toevoegen? Francis Alÿs presenteert zijn 370 ‘gevonden’ portretten van de heilige Fabiola in Haus zum Kirschgarten in Basel. Sinds 1981 koopt Alÿs op rommelmarkten en brocante winkels deze navolgingen van het verloren origineel de schilder Jean Jacques Henner (1885). 


Als een soort ‘museum invaders’ hangen de portretten werkelijk overal in het museum, zelfs in de kast met de schoonmaakspullen. Haus zum Kirschgarten is zo’n museum dat ik anders altijd oversla maar dat een verrassend inkijkje biedt in het vroegere bourgeois leven in Zwitserland. Met op zolder een wonderlijke collectie spelletjes, handpoppen en een muziekmakende speelautomaat. Inspirerende volkskunst. Ook deze portretten zijn op te vatten als een soort volkskunst, het kan niet anders dan dat de amateurs die Fabiola schilderden of borduurden of uit hout beitelden haar om voorspraak vragen, als in een ex voto.


Deze verzameling amateurbeelden maakt vooral duidelijk dat iedere penseelstreek een uniek werk oplevert, zelfs de simpele plooi in haar hoofddoek is op iedere werk anders. Je kunt een neus, een mond een rode hoofddoek dus op een oneindig aantal verschillende manieren naschilderen. Ik raakte niet uitgekeken en mijn verwondering kende geen grenzen, kijk dit eens, kijk hier kijk daar. Bovendien lijkt deze tentoonstelling bijna iconisch voor de stemming op Art Basel, nooit eerder zag ik dat de kunst zo sterk teruggrijpt op wat al eerder is gemaakt in zowel het officiële circuit als binnen de amateurkunst. En daarover morgen meer.

Buttons met verschillende versies van de heilige Fabiola