Een stel halfnaakte mannen, die ontspannen staan opgesteld, kijken me toe vanaf de poster van de tentoonstelling ‘Transgression’. Het zijn jonge mannen, gezond ook. Ze dragen ondergoed dat ik niet ken, hun penis is bedekt met twee opengevouwen stukken stof. Hun broekjes lijken op strings, met een uitgebloeide tulp op de voorkant. De poster kondigt een grote selectie aan van het werk van de Poolse kunstenares Katarzyna Kozyra, samengebracht in het Museum voor de Moderne Kunst in Arnhem.  

Kozyra staat bekend om haar kritische houding en, in vele ogen, controversiële onderwerpkeuze. De tentoonstelling opent met twee video’s en een kleine drie-dimensionale schets, die verband houdt met een van de video’s. De twee video’s zijn erg verschillend van karakter, de ene video toont mij beelden van allerlei soorten mensen die solliciteren naar de rol van Kozyra en is getiteld Çasting’. Een ieder vertelt waarom hij of zij geschikt is om Kozyra te vertolken in een autobiografische speelfilm.

Direct naast deze film, hangt een tweede scherm waarop de film ‘Pyramid of Animals’ wordt getoond. Deze film laat me het slachten en uiteindelijk het opzetten van een paard, een hond, een kat en een haan zien. Deze film is geïnspireerd op het sprookje ‘De Bremer Stadsmuzikanten’ van de gebroeders Grimm. Het contrast tussen de twee films is enorm. Mijn linkeroog geniet van de audities en laat mij nadenken over wie Kozyra nu is. Mijn rechteroog stribbelt tegen en wil niet kijken, ik weiger toe te geven aan mijn rechteroog en blijf kijken. Ik word gelukkig beloond, de vier dieren zijn uiteindelijk netjes ontdaan van al het vloeibare in hun lichamen, ze zijn opgestapeld en kijken trots, zij het met glazen ogen, voor zich uit.

Als ik de volgende zaal inloop worden mijn oren geprikkeld door het geluid van een heftige oorlog. Ik hoor glas rinkelen, bommen tot ontploffing komen en machinegeweren honderden patronen afvuren. Vol verbazing treed ik binnen, drie gebeamde video’s en drie televisies tonen mij beelden van gemaskerde mannen die doelloos om hun heen lijken te schieten. De manen dragen vrouwenmaskers, afgietsels van pin-ups en Playboy modellen. Hun krullende lokken dansen vrolijk mee met de kracht van hun wapens.


Katarzyna gaat controversiële onderwerpen niet uit de weg, en daagt de toeschouwer met haast shockerende beelden uit, na te denken over maatschappelijke onderwerpen zoals gender, identiteit of groepsgedrag. Kozyra laat zien hoe jongens zich gedragen als zij een alles onthullend broekje om krijgen geknoopt, zij laat zien hoe stoere mannen door een kleine toevoeging, als een masker, transformeren tot griezelige identiteit- en genderloze wezens. Treed binnen in de totaal absurde wereld van Katerzyna Kozyra.

De tentoonstelling “Transgression” van Katarzyna Kozyra, is tot en met 7 oktober, te bewonderen in het MMKA, utrechtseweg 87 in Arnhem.