Meer dan ooit is het de gemiddelde Nederlandse burger die geen kunstopleiding heeft genoten en soms zelfs helemaal niet eens van kunst houdt die het voor het zeggen lijkt te hebben in de kunstwereld. Kennis en ervaring zijn plotseling verdacht geworden en worden met opgetrokken neus als ‘elitair’ bestempeld. Volgens een onlangs gepubliceerd onderzoek van het NRC (Onderzoek NRC: brede steun voor kunstbeleid Zijlstra) ziet 40% van Nederland kunst uitsluitend als vermaak. Dit is blijkbaar de stand van zaken. De vraag is nu hoe je als kunstenaar hier mee om moet gaan. 


Het werk van beeldend kunstenaar Sander Reijgers mengt zich regelmatig in het publieke debat. Zijn soms provocerende en altijd maatschappijkritische werken dagen menigeen uit tot reactie. Zijn werk Negerin uit 2009 (een voetbal gemaakt van een opblaaspop) ontving op de website van Geenstijl een zee aan reacties. Waaronder de zeer voorspelbare: ‘Hoeveel subsidie heeft dat nou weer gekost?’, ‘Jammer dat dit kunst wordt genoemd’, en ‘kunst hoort aan een spijker te hangen.’ Deze laatste opmerking ging Reijgers niet in de koude kleren zitten en hij besloot er op te reageren door nieuw werk te maken. Dit nieuwe werk is nu onder de door Geenstijl reaguurder bedachte leus te zien in Liefhertje en de Grote Witte Reus in Den Haag. Voor het werk heeft Reijgers duizenden spijkers van een kleurrijke verfklodder voorzien. De kunst(aan)spijkers zijn op verschillende manieren toegepast op voorwerpen en muur. Een mooi gebaar in de discussie die momenteel woedt in Nederland.


Toch is de presentatie van Reijgers niet alleen een kritische reactie op het clichébeeld dat de gemiddelde Nederlander van de beeldende kunst lijkt te hebben. Geheel volgens wens is de tentoonstelling esthetisch zeer aantrekkelijk en mede daardoor ook vermakelijk. Niettemin zijn de reacties op deze tentoonstelling op Geenstijl wederom van zeer voorspelbare en haast kinderachtige aard: ‘Kunst dient een doek als basis te hebben’, ‘Kunst is ´n koninginnenhobby’, 'Wereldvreemd zijn ze wel, die kunstenaars’ en de minder subtiele: 'Kunst is een Hoer. Het dient te behagen.'

Bovendien blijkt uit de reacties dat de mensen van Geenstijl denken dat Reijgers voor alle 19 maanden tussen de reaguurdersleus en de tentoonstelling subsidie heeft ontvangen, wat maar weer eens aantoont hoe weinig ‘mensen met een eigen mening’ werkelijk van de zaken afweten.


Voor de opening van de tentoonstelling, en in het kader van de ontstane dialoog, heeft Liefhertje een vertegenwoordiger van Geenstijl uitgenodigd om de tentoonstelling te openen. Helaas is niet op deze uitnodiging ingegaan. Oneliners op internet hebben blijkbaar de voorkeur boven openlijke discussie. En toch blijft het de kunstwereld die in zichzelf gekeerd is en zich niet genoeg richt op het publiek en de markt.


Aan dit laatste heeft Reijgers ook gedacht en biedt daarom losse spijkers te koop aan. Volgens het eerder genoemde onderzoek van het NRC is ongeveer de helft van de Nederlanders bereid als mecenas op te treden, dus dit is jullie kans: voor twintig Euro al een echt kunstwerk in huis, aan een spijker.

Kunst hoort aan een spijker
T/m 1 oktober 2011
Liefhertje en De Grote Witte Reus
Stationsweg 55, Den Haag
www.grotewittereus.nl