De volgende fase

Aan de beelden van Warhol zijn we inmiddels gewend. Bijna niemand staat meer versteld van het gezicht van een beroemdheid in zeefdrukvorm. Net zoals er geaccepteerd is dat de kunstgemeenschap een nageschilderd soepblik in hoge achting heeft staan. Men moet in gesprek gaan met opstandige jongeren of vastgeroeste ouderen om iemand tegen te komen die deze kunst nog controversieel acht.

Hoewel we zo gewend zijn aan de beelden, is dat met de nieuwe popart anders. Het commentaar op de persoonsverheerlijking of idealisme qua lifestyle is, in de vorm van de emballages van Hamilton of de zeefdrukken van Warhol, zeer bekend. Het zijn voorbeelden geworden; als iemand "popcultuur" of "consumptiemaatschappij" zegt, zijn dat de beelden die erbij horen. Maar een origineel effect is eigenlijk geen tweede keer te bereiken. Ik heb het zelf gezien in het Tate Modern (Londen); bezoekers staan voor een Warhol of Lichtenstein en zeggen; "Kijk, dat is dat ene schilderij."

Dat is ongelooflijk zonde van de controversekracht die de beelden eerst hadden. Maar daar geeft de nieuwe popart antwoord op. De technieken zijn hetzelfde; druktechniek, felle kleuren en assemblage. Maar alleen al doordat het niet de beelden zijn die we gewend zijn, hebben ze een interessante inslag. Popart staat ook bekend als een stijl die erg gekoppeld is aan de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. De kunstenaars van de huidige popart maken hier gebruik van. Afbeeldingen van Mao (Gianluca Traina) en Neil Armstrong (Your Face Here, mjr. Tommy) zouden zo uit de vorige eeuw kunnen komen, maar ze zouden ook heel recent gemaakt kunnen zijn. Hiermee wordt gelijk het belang van de popart duidelijk: het was in de vorige eeuw de aanduiding van de tijdsgeest en is nu historisch naslagwerk van die periode. Recent werk is dan ook een erkenning van wat die periode nu nog betekent: Neil Armstrong is pas geleden als een der grootste menselijk helden gestorven en wat Mao in China opgebouwd heeft merken wij in 2012 zeker nog.


De omschrijving op de website van Saatchi vat het eigenlijk allemaal in één zin: Description: A diverse and unique collection of pop art prints. De aangeboden kunstwerken zijn zo rijk gevarieerd als maar kan. Wat zeefdruk voor de kunst betekent komt tegenwoordig beter tot zijn recht als het Winston Churchill (Nabokow, Hans Ulrich Wagner) is. Kritiek op idoolverering werkt nu beter in de vorm van het bizarre Hola Magazine (Ibon Mainar). Het surrealistische The Twins (Pierre-Paul Pariseau) laat zien wat er met overbekende beeldelementen nog te doen is. En Carmen (Silvio Alino) laat zien dat zeefdruktechniek niet stopt bij Warhol. De toegevoegde patronen geven precies aan wat deze collectie betekent; de volgende fase in popart.

Het merendeel van de werken is een bewijs dat de popart zeker niet dood is. Ondanks bekende technieken en onderwerpen, zijn de kunstwerken verfrissend. Vrijwel alle beelden zijn nieuw en bij het zien ervan bekruipt je al snel het gevoel dat je de kunststroming helemaal niet zo goed kende als je dacht. En dat is precies wat er hoort te gebeuren.
De collectie popart is te bewonderen (en aan te schaffen) de website van de Saatchi Gallery: www.saatchionline.com











