Louise Bourgeois

Iedere ochtend als ik wakker word, lees ik de rood geborduurde letters Be Calm, op een roze/witte theedoek van Louise Bourgeois die boven mijn bed hangt. Het is alsof de doek me steeds geruststellend toefluistert, dat het echt wel goed zal gaan als ik de dingen een beetje neem zoals ze zijn. Ze is er niet meer, la Grande Dame, de dame die naarmate ze meer rimpels kreeg juist steeds feller werd en zich niets meer liet dicteren. Ze koesterde haar trauma’s en haar kunstwerken gillen en schreeuwen om het leven in het hart van de kunst te plaatsen. Om de angst eruit te jagen, de angst die ooit in het lichaam is gekropen, in je lever, je ogen, je handen, en dus tekent ze vellen vol en hakt ze Femme Couteau uit marmer en maakt ze haar spinnen.  


‘My reminiscences help me live in the present, and I want them to survive. I am a prisoner of my emotions. You have to tell your story, and you have to forget your story. You forget and forgive. It liberates you.’ (Louise Bougeois)

Ik leef nog en mijn leven glipt voorbij als een potje patience. Weer een dag, weer een dag. Wat heb ik vandaag gedaan, denk ik in paniek. Was het wel zinvol? De momenten van de dag laat ik door mijn gedachten glijden, als een snoer kralen, een rozenkrans. En ik probeer ze vast te houden, zin te geven, door alles vast te leggen. In verhalen en fotoalbums, in het maken van lijstjes en het vullen van een oude rolodex.


Mijn leven = zoon Jan, 6 The dummy speak’s, 29 Motley’s, talloze verhalen en teksten, 10 fotoalbums en 2 rolodexen met foto’s en aantekeningen. Is dat alles op een hoop geveegd genoeg voor mijn bestaan? Of zijn het juist de ontmoetingen, de stille momenten, dat wat door de lucht zweeft dat mijn leven waardevol maakt?

Sommige kunstenaars, zoals Mike Mills en Gudrun Hasle, gebruiken hun werk om hun leven te delen. De schaamte ligt weggeschopt in een hoek en doodeerlijk gaan ze aan de slag met de feiten uit hun leven, die feiten worden gekookt en gebakken opgediend, gemengd met fictie en precies in de juiste kleur. Zo lost hun leven op in een groter geheel. Zo betovert hun leven ons. Wij proeven van hun soep en verdwijnen even in het leven van een ander.


De feestelijk bizarre foto’s van David Favrod mixen zijn Japanse en Zwitserse komaf tot een onbekende nieuwe wereld. Nishiko zoekt naar de beste manier om in het leven te staan, door bijvoorbeeld samen te werken met anderen, iets waar ze diep in haar hart een hekel aan heeft, terwijl Cindy Moorman die samenwerking juist probeert te doorgronden. Vastleggen en samenwerking is bewijs van je bestaan.

Wie ben je als je alle bewijzen van je bestaan uit gaat wissen, zoals Michael Landy deed toen hij al zijn spullen, tot aan zijn paspoort toe, vernietigde. Wie ben je als je al je sporen wist, zoals beschreven staat in de handleiding Vanishing point van de kunstenaar Susanne Bürner? Verdwijnen zonder iets achter te laten laat zich lezen als het negatief van de autobiografie. Er zijn en er niet meer zijn, de grens is spinnendraaddun.

‘My body is my sculpture’, zegt Bourgeois. En als de bijen Jeroen Eisinga steken offert hij zelfs zijn lichaam voor de kunst. ‘In my art I am the murderer’, zegt Louise Bourgeois. En daarin ligt dan ook de macht om een (autobiografisch) verhaal te maken.